De Vijftiende Editie

Optredens van: Springer & Greeven, G.W. Sok, The Gardening Company, Bob Corn en Simple People

Lokaties: Varna's woonkamer, John's atelier, een bestelbusje aan het eind van de Polderweg, Carmel's en Sanne's woonkamer, Delicatessen

Veertiende Editie: LenteUitje

Optredens van: Andrew Vladek, Oscar Jan Hoogland & Caroline Ruijgrok, Uinko Eerenstein, Showdog, The Bellbines

Lokaties: Grafisch Werkcentrum, Delicatessen, diverse woonkamers

Een impressie van Peter Rijnsburger:

Op een zomerse hemelvaartsdag was ik in Amsterdam Oost voor het jaarlijkse lente uitje. Om één uur 's middags verzamelen muziekliefhebbers zich bij de Delicatessen-winkel in de Sumatrastraat. Het programma is nog een verrassing. Dat is ook het aardige: reisleider Gloria brengt ons naar bijzondere locaties waar wij optredens bijwonen. Zo bezoeken we een grafisch werkcentrum, een benedenwoning waar we binnenkomen via het raam en een bovenwoning op de tweede etage waar we badend in licht een fraai unplugged optreden van Andrew Vladeck voorgeschoteld krijgen (onder meer een bluessong van Blind Blake). De voorlaatste stop van het uitje is een oefenruimte waarin Uinko Eerenstein's muziek is te horen, die ergens tussen Hans Dorrestijn en Johnny Cash ligt, grappig en serieus tegelijk, zoals in teksten als "koopman mag ik een mandarijntje proeven" en "over smaak valt te twisten, tenminste wel met mij".

Terug bij Delicatessen serveert gastheer Bas Jacobs soep met brood. Als laatste spelen The Bellbines een opgewekte set van folksongs die de zonnige stemming van het uitje nog even verlengt. Speciale vermelding verdienen de catering (drank en versnaperingen waren onderweg bij de prijs inbegrepen, slechts € 10), en natuurlijk alle optredens. Zo ongedwongen en relaxed kom ik het zelden tegen: napraten met de muzikanten en de andere bezoekers zorgt voor een aangename sfeer. Ik volsta met een korte impressie van de nog niet genoemde optredens en raad iedereen aan om de websites van de artiesten te bezoeken voor meer informatie en (soms) gratis downloads. Oscar Jan Hoogland en zangeres/verteller Caroline Ruijgrok voeren een sfeervolle soundscape uit, die beelden oproept van uitgestrekte grasvlaktes en woestijnen in Amerika. Desolate (slide)gitaar, krakend vinyl, een vervormde stem, flarden tekst over boeren, koeien en de Marlboro man.

Ook sfeervol is de muziek in het verdonkerde Grafisch Werkcentrum waar we tussen drukpersen (merk: Heidelberg) een mooi verhaal horen over een drukker en zijn vrouw, die verschillend aankijken tegen de ruimte waarin wij ons bevinden. Sterke liedjes van een akoestisch trio (gitaar, bas en zang) met uitvoeringen van Dream a little dream (Mamas & Papas), Serpentine (dEUS) en Breakaway (Tracey Ullman). Dat laatste nummer wordt veel trager uitgevoerd dan het origineel, waardoor het wint aan zeggingskracht en emotie. Tot slot noem ik het prima ingespeelde duo Showdog die in een volle huiskamer (ik kan nog net een plekje vinden naast de platenspeler en albums van Beck en The Beatles) een gevarieerde set van folkpop songs speelt. Dit lente uitje is samen te vatten met het volgende bekende citaat op een albumhoes uit 1967: a splendid time is guaranteed for all.

Paaswijsjes: Eitjes Uit Het Oosten

Optredens van Old Seed [Canada], André Schaminee, Templo Diez, The Bellbines, Easter Parade, Uinko Eerenstein, Kanipchen-Fit, RaaskalBOMfukkerZ

Locatie: voor deze gelegenheid -Paaszondag- niet meerdere maar slechts één zeer toepasselijke plek: een leegstaande kerk.

Subjectivist, radiomaker ('Senzor') en recensent ('Caleidoscoop') Jan Willem Broek schreef een gedetailleerd verslag:

Ongeveer twee keer per jaar gebeurt er iets bijzonders in de wereld, of specifieker in Nederland, of nog specifieker in Amsterdam en nog nog specifieker in Amsterdam Oost. Dan organiseren John Prop en Bas Jacobs namelijk hun 'Wijsjes uit het Oosten'. John is beeldend kunstenaar en onderdeel van het unieke muziekduo Louisa Lilani & John Prop. Bas is ex-Seedling, Pfaff, ex-That Dam!-label/blad eigenaar en eigenaar van de leuke en unieke kunstwinkel annex film- en gelegenheidseethuis Delicatessen. Samen organiseren ze al jaren hun intieme en misschien wel kleinste en leukste muziekfestival van Nederland en waarschijnlijk van de hele wereld. Het concept is net zo eenvoudig als doeltreffend.

Het concept
In de middag op een zekere zondag verzamel je op een afgesproken adres ergens in Amsterdam Oost. Daar start dan het eerste huiskamerconcert, veelal akoestisch, met de bijbehorende hapjes en drankjes (ook die variëren nog wel eens per locatie, artiest en tijdstip). De bezoeker weet van te voren nooit wat hij of zij voorgeschoteld krijgt. Na het eerste adres loop je met de groep naar het volgende adres en dat herhaalt zich in totaal 4 à 5 keer. Je komt in huiskamers, ateliers en tuinen waar je anders nooit zou komen en je treft samen met gelijkgestemde zielen artiesten zoals je ze anders nooit ziet. Het is cultuur snuiven in de meest pure vorm; kaal, naakt, eerlijk, intiem en confronterend. Op de eerste editie jaren geleden, alwaar ik me eerst moet ontdoen van een kater waar je u tegen zegt, lopen ook gasten als Vido en Tjeerd Bomhof (Voicst, Dazzled Kid) rond. De laatst genoemde laat al airgitarend als toeschouwer horen aan Bas dat hij wel over wat muzikale ideeën beschikt, waarvan acte. Hoe dan ook, op de desbetreffende dagen krijg je singer-songwritermuziek tot harde muziek en soms zelfs poëzie en/of spoken word. Ondanks dat je vast niet alles even goed vindt, heb je toch een ervaring opgedaan die je altijd bij zal blijven en meestal een goede, gezellige dag achter de rug. [...] Optredens van Empee (Lul, Solbakken, Kanipchen-Fit, die solo een adembenemende akoestische versie van een Cat Power-nummer uitvoert onder het genot van jenever en roggebrood), Pfaff (met koffie om die beruchte kater mee weg te pesten), Louisa Lilani & John Prop (met heerlijke vegahapjes en rosé), Belinda (met patat en bier) en Zea zijn me allemaal bijgebleven. Hiernaast hebben ook artiesten als Lucky Fonz III, Pien Feith, Dan Geesin en Roy Santiago geparticipeerd. Tegen het einde, meestal ergens in de avond, verkeert iedereen in een prettige roes; deels komt het ook door de riante hoeveelheden alcohol die voorhanden is. Maar dat gaat het niet om. Het is met elkaar iets bijzonders beleven, keer op keer. De kosten voor al dit genot bedragen slechts 10 euro!

Lucky 13
De dertiende editie vormt een kleine uitzondering op de regel. Heel toepasselijk moeten we ons met Pasen verzamelen in een leegstaande kerk ergens in -hoe kan het ook anders- Amsterdam Oost. Terwijl de zon fel schijnt, dralen de eerste bezoekers weifelend om elkaar heen; veel bekende gezichten van mensen die je niet echt kent. Je weet dat het niet lang gaat duren alvorens de groep van enkele tientallen mensen een hechtere groep wordt. Gedeelde interesses en de aanwezigheid op een unieke gelegenheid verbindt. Er staan pakken vruchtensap, cola en water klaar om de dorstige menigte al iets te temmen. De uitzondering op de regel zo blijkt spoedig is dat we op deze fantastische locatie blijven en niet zoals gebruikelijk verkassen.

De optredens
De openingsact start ongeveer om 13:30 buiten, een half uur na de verzameltijd in de schaduwrijke hoek voor de kerk. Het is de Canadese muzikant die zich Old Seed noemt. Ondanks zijn Mastodon t-shirt, Zappa-snor, lange haar en vele tatoeages brengt hij een zeer gevoelige singer-songwriterset ten gehore. Akoestische gitaar en zang met op de achtergrond overvliegende duiven, meeuwen, omvallende bekertjes, ambulances en spelende kinderen. Na een innemend optreden worden we in de kerk uitgenodigd alwaar koffie en paasbrood klaar staan. Aan de achterwand van de kerk prijkt een reusachtig roze paaskonijn. Op het balkon galmt ineens de stem van gastheer Prop die op sacrale wijze het concept van de dag bezingt en uitlegt. De sfeer is gezet. Hij kondigt ook de volgende act aan.

Op het kansel staat 'broeder' Andreas (André Schaminee/LVR labelbaas) klaar om zijn eerste korte lezing te houden over fascinerende familieverhalen die dreigen te verdwijnen, omdat nu eenmaal bij het overlijden van familie nu eenmaal verhalen verdwijnen. De verhalen zijn meen ik me te herinneren afkomstig van twee oude ooms. De setting in de kerk is perfect hiervoor. Hierna speelt in de hoek van de kerk, achter het altaar Templo Diez een adembenemende set. Altcountry, Americana, singer-songwritermuziek en pop in perfecte harmonie. Sowieso een band die veel meer aandacht verdient, net als de zijprojecten van zanger/gitarist Pascal Hallibert (Praise The Twilight Sparrow, Point Quiet). Pascal zingt op rustige wijze, speelt gitaar en zo nu en dan mondharmonica; ook neemt hij een keer de plek van de drummer in. Hij wordt begeleid door een Leejon Verhaeg (gitaar), Hans Custer (contrabas), Miranda Visser (viool) en Paolo Panza (drums, percussie). Het is werkelijk zo mooi dat iedereen stil valt.

Na het optreden worden we verzocht ons in de zijkerk te vervoegen alwaar het trio The Bellbines een moderne versie van de zeventiger jaren folk en altcountry ten gehore brengen. Stemmige liedjes met korte anekdotes erbij. Nadat we allemaal de bloemetjes in ons haar hebben gekregen van de muziek wachten gastheren John en Bas ons op met jenever en zuur, zoals het betaamt in de kerk. Licht aangeschoten, want niemand krijgt slechts één borrel en het gaat erin als een preek, maken we ons op voor de tweede boeiende lezing van Andreas.

Naast het altaar krijgen we vervolgens een wervelend optreden van Easter Parade. Dit is het project van onder meer violiste, zangeres, gitariste en toetseniste Susanne Linssen (ex-Seedling, Hospital Bombers. Awkward I). Ze wordt begeleid door een violiste, altvioolspeler, gitarist/toetsenist (mede-Hospital Bomber) en percussioniste met bekende gezichten maar waarvan de namen me even ontschoten zijn. Het vijftal levert prachtige en leuke liedjes af over verlaten kerstbomen en toch weer niet, over littekens die je aan je kersverse lief laat zien en andere onderwerpen. Susanne brengt, wellicht mede dankzij de borrels, ook alles met veel humor.

Over humor gesproken, het optreden dat volgt in de zijkerk is van Uinko Eerenstein. Hij lijkt wat autistisch over zijn gitaar te harken, maar zodra de zaal 'gevuld' is begint hij met zingen. De monotone zang vol cynische en hilarische teksten doen met meer dan eens denken aan Hans Dorrestijn, alleen dan misschien nog wel leuker. En er zit ook wel een Drs. P in. De zaal ligt ook regelmatig plat om zijn gortdroge humor. Op zijn site kan je ook luisteren naar een aantal van zijn nummers, maar zoals ze hier akoestisch uitgevoerd worden is het eigenlijk nog mooier. Een verrassend leuk optreden zo bijna aan het einde van de dag.

Inmiddels staan er op het altaar diverse alcoholische versnaperingen en sandwiches te wachten op de gasten, die gretig genuttigd worden als Andreas zijn laatste korte lezing geeft. Empee Holwerda (ex-Lul, ex-Solbakken, Kanipchen-Fit) begeleidt hem ondertussen op zijn akoestische gitaar, waardoor je een soort bezwerende spoken word act krijgt, die in de kerk wel heel fraai uit de verf komt. Hierna brengt Kanipchen-Fit, Empee samen met zijn geweldig expressieve vrouw en zangeres Gloria, in de alkoof een fantastisch opzwepende, akoestische set ten gehore. Bij hun verstilde nummers krijg je zelfs kippenvel. Geweldig! Ook al was de akoestiek hier eigenlijk bereslecht.

Tot slot brengt het duo de RaaskalBOMfukkerZ in de pastorie hun net zo merkwaardige als fascinerende set ten gehore. Ik zie ze zo op de Kleine Parade staan met hun beschilderde gezichten, kostuums en hun tussen geniale en gekte balancerende muziek. Robuust gebrachte poëtische teksten onder begeleiding van stuiterende beats, hip hop-achtige stukken, noise en soundcapes. Een prima afsluiter van een unieke dag. Eten en drank zijn hetgeen dat rest. Zo krijg en houd je nog eens ongelovigen in de kerk. Wellicht niet helemaal volgens de Paas-gedachte, maar wie maalt daar om?

Eigenlijk wil ik dit festival helemaal niet delen met anderen, want het unieke karakter ervan bestaat mede door de intimiteit maar het is ook zo bijzonder dat iedereen er gewoon van weten moet.

Twaalfde Editie

Optredens van Clara, OO Is An Instrument + Rick Treffers, Oscar Jan's improvisatieduo, Marijke, Mark, Coldair, Analogic Sound Project, Off-Topic

Lokaties: de woonkamer van Clara en Lenneke, de woonkamer van Oscar Jan, de woonkamer van André, de woonkamer van Karst-Janneke en Roel, de Salon van Marci Panis

Een impressie door Christel Groot:

Geheel in lijn met het nieuwe regeerakkoord bewijst misschien wel het kleinste popfestival van de wereld ‘Wijsjes uit het Oosten’ dat het zonder subsidie kan. Op bijna verontschuldigende toon wordt aan het begin van de festivaldag medegedeeld dat de biertjes (à 1 euro) tijdens het laatste optreden toch misschien niet helemaal zijn inbegrepen bij de entreeprijs. De entreeprijs bedraagt namelijk ‘al’ 10 euro. Voor dat geld krijg je in meer dan zeven uur ‘slechts’ zeven concerten, broodjes, jenever, wijn, koekjes, koffie, olijven en dadels voorgeschoteld. Laat Rutte deze succesformule niet ter ore komen, want voor je het weet wordt het Concertgebouworkest voortaan gedwongen om gratis in jouw woonkamer te komen spelen.

Wijsjes heeft een aanstekelijk soort enthousiasme. Twee bezoeksters van de vorige wijsjeseditie stellen onmiddellijk hun huis in ‘Diep Watergraafsmeer’ beschikbaar voor het eerste optreden. Ik herken de twee Senseo-apparaten op hun aanrecht van de vorige editie. Clara, een van de gastvrouwen, opent de middag door bijzondere klanken te toveren uit een Logwood (modern Afrikaanse xylofoon) en een Hang (Zwitserse uitvinding: denk aan twee op elkaar gelaste wokpannen). In de zonnige woonkamer neemt Bloem de Ligny het over (Jaah, what happened to Bloem??) Zij zingt tegenwoordig zeevrouwsliedjes. Het deuntje van de ijscoman buiten vermengt zich door de openstaande deur prachtig met haar, nog steeds ijle en karakteristieke, muziek.

Het volledige gezelschap verplaatst zich van ‘diep Oost’ naar de Indische buurt. Tijdens de wandeling passeren we de allerlaatste marathonlopers, of liever marathonstrompelaars. Hoeveel kilometer is zo’n marathon eigenlijk?, vraagt een festivalganger. Cultuur en sport is altijd een lastige combinatie. We belanden in de woonkamer van Oscar Jan. De kamer is klein en de klanken zijn fors. Oscar Jan is aan het klussen en duwt zijn schuurmachine voor een versterker. Zijn collega stopt zijn sopraansaxofoon in een teiltje water en blaast zich een ongeluk voor een piepend geluid. Experimentele klanken voor de liefhebber.

In de Eerste van Swindenstraat, boven de Zeeman, komen we in een prachtig huis terecht. Als het muzikaal tegen zit, dan loont het altijd nog om huizen te kijken; met een schuin hoofd probeer ik CD titels en boekenkaften te lezen en verder geniet ik van de schilderijen. Marijke zingt, terwijl Oscar Jan begeleidt. Ik vind Oscar Jan beduidend beter op de piano dan op de schuurmachine en Marijke is ontwapenend met haar liederen, waarvan ze er één ook achterstevoren zingt. Mark heeft een hele batterij pedaaltjes voor zijn elektrische gitaar waar hij erg druk mee is. Hij ‘sampelt’ zelfs Marijke nog even en test of ze haar lied écht achterstevoren heeft gezongen.

Verder gaat de tocht richting Middenlaan. Daar luisteren we naar liedjes met een kop en een staart van Coldair, een Poolse singer-songwriter. Het publiek wordt langzaam soezerig bij de ingetogen nummers en de Pool probeert stoïcijns het geloop en geklets van de aanwezige kleuters te negeren. Hup, de kou weer in (Coldair); even wakker worden. Over de Transvaalkade gaat de stoet. We vangen zelfs nog een glimp op van mevrouw Halsema aan haar keukentafel.

De laatste optredens zijn in een schitterend opgeknapt pand in de Marcusstraat. Een ontdekking in een straatje dat ik altijd net niet insla. Terwijl Analogic Sound Project de eerste bezoekers aan het dansen krijgt, eten we couscous en salade zittend op de houten vloer. Allemaal bij de prijs inbegrepen. Het dessert bestaat uit de pretentieloze ska van de band Off-topic. De mannen hebben plezier en de bassist doet het gewoon op zijn sokken.

Het was weer fijn en eigenwijsjes. Ben alweer benieuwd naar de volgende.

Elfde editie

Optredens van Yehudit Mizrahi, Kat Ex & Ditmer, zangkoor De Stemming en Controllar, alsmede korte intermezzi door Boris de Jong, Dusty Stray en Runny Margarita

Lokaties: de woonkamer van Ed, de tuin van John, diverse balkons, de woonkamer van Catelijn en cultuurwinkel Delicatessen

Een impressie door Christel Groot:

Het is vriend O. die mij uitnodigt mee te gaan naar het kleinste festival van Amsterdam (Oost): Wijsjes uit het Oosten. Maximaal aantal bezoekers: 25. Ik ben dan ook maar wat verheugd als de verlossende e-mail binnenkomt dat ik erbij zit; Yes! One of the lucky few!

Eerste Pinksterdag is het zo ver. In de brandende hitte meld ik mij op het eerste adres; een huiskamer in een nieuwbouwcomplex op het Beukenplein, behorend bij een man van middelbare leeftijd, voor de gelegenheid in het bezit van maar liefst twee Senseo-apparaten. Een tafel met bokkenpootjes, cakejes en melkcupjes wacht op de festivalgangers. Ik ben de eerste gast, in de woonkamer wordt nog nerveus geoefend. Quasi lui hang ik maar wat over de balustraden van de galerij en kijk naar de Indiase kinderen en hun plastic skelters beneden. [...]

Het wordt drukker. Daar is zowaar ook vriend O. Tussen de Senseo-apparaten in schudden alle festivalgangers braaf elkaars handje. Het is het elkaar symbolisch feliciteren met het bemachtigen van een plek op dit felbegeerde festival. De gasten zijn tussen de 30 en de 50, aardig, kunstminnend en licht alternatief. Veel donkere brillen en afgetrapte cowboylaarzen. Ook is er één kunstminnende hond. Het eerste optreden in de huiskamer door een frêle Indiase schone met een laptop en een gitaar verloopt aarzelend, maar wordt met een warm applaus onthaalt. Dan verplaatst het gehele gezelschap zich, met fiets en al naar de volgende plek; een betegelde tuin in de Vrolikstraat.

Bij binnenkomst krijgt iedereen een glaasje jenever. Met de volle zon en de jenever voel ik mij zowel van binnen als buiten lekker warm worden. Op het menu staan improvisaties van K. op drums (bekend van de bekende band The Ex) en een andere Zaankanter op sax en klarinet, aangevuld met witte boterhammen roomkaas en ‘dooie vis’, zo luidt het kaartje op de schaal. Ik hoop dat de Vrolikstraat een beetje houdt van saxofoon en lallende mensen. De wijn vloeit rijkelijk en het tempo van verplaatsen ligt tamelijk laag. De verbroedering en verzustering verloopt goed, daar op die tegels van de Vrolikstraat.

Langs het Oosterpark vol met zonnende mensen lopen wij -the lucky few- richting Madurastraat, waar we getrakteerd worden op heuse balkonscènes: een acteur, een singer-songwriter en een klassiek koortje! De Marokkaanse dames op het bankje in de luwte slaan geen acht op ons en de acteur; zij hebben wel gekker meegemaakt. Bij het laatste balkon mogen we weer binnenkomen. Een heel huis volgeprakt met een voltallig koor en een steeds aangeschotener en talrijker publiek, want alle artiesten sluiten zich bij de groep aan. Terwijl de prachtige Mozart-klanken klinken vraag ik me af of de goudvis wel voldoende water heeft. Er is na afloop meer wijn en meer kletsen en hee, ik zit ineens op een vreemde WC!

In Delicatessen, een cultuurwinkeltje in Oost, wordt ‘ons’ festival afgesloten met een dwarsfluitende Ghanees, voorlezende vagende mannen en een waanzinnige act van een jongen die met een elektrische handschoen muziek uit zijn laptop tovert en een meisje dat zomaar ineens een van de beste stemmen blijkt te hebben die ik ooit gehoord heb! Er is meer wijn, er is meer gepraat op straat, er wordt gelachen, iedereen is mijn vriend en er is zelfs pasta zonder bestek. Een meisje en ik besluiten ferm tot een ‘Pijp’-editie en we zeggen wel vijf keer ‘We gaan het echt doen, he’, tegen elkaar. Het wordt dan het ‘Ce n’est pas un pipe -festival’ of zij krijgt haar zin met ‘Pijpen voor een tientje’ (da’s de entreeprijs van dit goddelijke festival). Dikke kans dat we er morgen weer anders over denken. Maar morgen is morgen en vandaag is het feest.

Het wordt langzaam schemerig, de wijn is op, de eerste mensen rukken zich los uit deze roes. Als ik wegfiets, met de zwoele pinksterwind door mijn haren, kan ik alleen maar ongelofelijk blij zijn met deze ultieme intieme festivalervaring. Een tamelijk zeldzame combinatie van leuke mensen, fijne klanken, alcohol, warmte van de zon en druiven. Ik geloof even een jaartje geen Pinkpop voor mij!

nb Filmpjes van de 'balkon-scènes' in de Madurastraat staan hier en hier.

Tiende editie

Optredens: Showdog, Marloes en Nienke, Louisa Lilani & John Prop, Sahand, Peter Quistgard , Garçon Taupe, Zea

Lokaties: Delicatessen, Haron en Nienke's woonkamer, Mercedes' woonkamer, Art Cage en een voormalig politieburootje aan de Linnaeusstraat

Hiernaast een foto-impressie door Ed Schenk.